Posts

Showing posts with the label ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 29

ಇತಿ ವಿಕಸಿತಭಕ್ತೇಃ ಉತ್ಥಿತಾಂ ವೆಂಕಟೇಶಾತ್ ಬಹುಗುಣರಮಣೀಯಾಂ ವಕ್ತಿಗೋದಾಸ್ತುತಿಂ ಯಃ | ಸ ಭವತಿ ಬಹುಮಾನ್ಯಃ ಶ್ರೀಮತೋ ರಂಗಭರ್ತ್ತುಃ ಚರಣಕಮಲಸೇವಾಂ ಶಾಶ್ವತೀಮಭ್ಯುಷ್ಯನ್ ||29|| ವಿಕಸಿತಭಕ್ತೀಃ = ಅರಳಿದ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ವೇಂಕಟೀಶಾತ್ = ವೇಂಕಟನಾಥನೆಂಬ ಕವಿಯಿಂದ, ಇತಿ = ಈ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ (ರೀತಿಯಲ್ಲಿ) 28 ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ಥಿತಾಂ = ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದ, ಬಹುಗುಣರಮಣೀಯಾಂ = ಗೋದಾದೇವಿಯ ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಕಲ್ಯಾಣಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಸುಂದರವಾಗಿರುವ, ಗೋದಾಸ್ತುತಿಂ = ಗೋದಾಸ್ತುತಿಂ - ಹೆಸರುಳ್ಳ ಈ ಗೋದಾಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು, ಯಃ = ಯಾವನು, ವಕ್ತಿ=ಹೇಳುತ್ತಾನೆಯೊ, ಸ್ತಃ = ಅವನು, ಶ್ರೀಮತಃ = ಶ್ರಿಯಃಪತಿಯಾದ, ರಂಗಭರ್ತುಃ = ರಂಗನಾಥನ, ಶಾಶ್ವತೀಂ = ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಚರಣಕಮಲಸೇವಾಂ = ಆಡಿದಾವರೆಗಳ ಕೈಂಕರ್ಯವನ್ನು, ಅಭ್ಯುಪೈಷ್ಯನ್ = ಹೊಂದಿದವನಾಗಿ, ಬಹುಮಾನ್ಯಃ = ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ, ಭವತಿ = ಆಗುತ್ತಾನೆ.     ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ವೆಂಕಟನಾಥರಿಂದ, ಈ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ 28 ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ, ಗೋದಾದೇವಿಯ ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಕಲ್ಯಾಣ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಸುಂದರವಾಗಿರುವ ಈ ಗೋದಾಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆಯೋ ಅವರು ಶ್ರಿಯಃಪತಿಯಾದ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನ ಅಡಿದಾವರೆಗಳ ಕೈಂಕರ್ಯವನ್ನು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೊಂದಿ, ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ....

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 28

ಶತಮಖಮಣಿನೀಲಾ ಚಾರುಕಲ್ಹಾರಹಸ್ತಾ ಸ್ತನಭರ ನಮಿತಾಂಗೀ ಸಾನ್ದ್ರವಾತ್ಸಲ್ಯಸಿಂಧುಃ | ಅಲಕವಿನಿಹಿತಾಭಿಃ ಸ್ರಗ್ಭಿರಾಕೃಷ್ಟನಾಥಾ ವಿಲಸತು ಹೃದಿ ಗೋದಾ ವಿಷ್ಣುಚಿತ್ತಾತ್ಮಜ್ಞಾನಃ ||28|| ಶತಮುಖಮಣಿನಿಲಾ = ಇಂದ್ರನೀಲಮಣಿಯಂತೆ ನೀಲವರ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವಳೂ, ಚಾರುಕಲ್ಹಾರಹಸ್ತಾ = ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಹಾರ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವವಳೂ, ಸ್ತನಭರ=ಸ್ತನಕಲಷಗಳ ಭಾರದಿಂದ, ನಮಿತಾಂಗಿ=ಬಾಗಿದ ದೇಹವುಳ್ಳವಳೂ, ಸಾಂದ್ರವಾತ್ಸಲ್ಯಸಿಂಧು=ಗಾಢವಾದ ವಾತ್ಸಲ್ಯಗುಣದ ಕಡಲಿನಂತಿರುವವಳೂ, ಅಲಕವಿನಿಹಿತಾಭಿಃ=ತನ್ನ ಮುಂಗುರುಳುಗಳೊಡನೆ ಮುಡಿದು ತೆಗೆದುಕೊಟ್ಟ, ಸ್ರಗ್ಭಿಃ=ಮಾಲಿಕೆಗಳಿಂದ, ಆಕೃಷ್ಟನಾಥಾ=ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ರಂಗನಾಥನನ್ನೇ ಆಕರ್ಷಿಸಿದವಳು, ವಿಷ್ಣುಚಿತ್ತಾತ್ಮಜಾ=ಪೆರಿಯಾಳ್ವಾರರ ಮಗಳೂ ಆದ, ಗೋದಾ=ಗೋದಾ ದೇವಿಯು, ನಃ=ನಮ್ಮ, ಹೃದಿ=ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಲಸತು=ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರಲಿ     ಇಂದ್ರ ನೀಲಮಣಿಯಂತೆ ನೀಲವರ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವಳೂ, ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಹಾರಪುಷ್ಪವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿಪಿಡಿದಿರುವವಳೂ, ಸ್ತನಕಲಷಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಬಗ್ಗಿದ ದೇಹವುಳ್ಳವಳೂ, ಗಾಢವಾದ ವಾತ್ಸಲ್ಯಗುಣದ ಕಡಲಿನಂತಿರುವವಳೂ, ತನ್ನ ಮುಂಗುರುಳುಗಳೊಡನೆ ತಾನು ಮುಡಿದು ತೆಗೆದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲಿಕೆಗಳಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ರಂಗನಾಥನನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿಕೊಂಡವಳೂ ಆದ ಪೆರಿಯಾಳ್ವರವರ ಮಗಳಾದ ಗೋದಾದೇವಿಯು, ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರಲಿ.

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 26

ರಂಗೇ ತಟತ್ ಗುಣವತೋರಮಯೈವ ಗೋದೇ ಕೃಷ್ಣಾಂಬುದಸ್ಯ ಘಟಿಕಾಂ ಕೃಪಯಾ ಸುವೃಷ್ಟ್ಯಾ | ದೌರ್ಗತ್ಯದುರ್ವಿಷವಿನಾಶ ಸುಧಾನದೀಂ ತ್ವಾಂ ಸನ್ತಃ ಪ್ರಪದ್ಯ ಶಮಯನ್ತ್ಯಚಿರೇಣ ತಾಪಾನ್ ||26|| ಗೋದೇ = ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ರಂಗೇ = ಶ್ರೀರಂಗದಲ್ಲಿ, ತಟಿತ್ ಗುಣವತಃ = ಮಿಂಚಿನ ಬಳ್ಳಿಯ ಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ರಮಯಾ = ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕೃಷ್ಣಾಂಬುದಸ್ಯ = (ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮನಾದ) ಕೃಷ್ಣವಾದ ಮೋಡದಿಂದ, ಕೃಪಯಾ = ದಯೆಯಿಂದ, ಸುವೃಷ್ಟ್ಯಾ = ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಳೆಯಾದುದಿರಿಂದ, ಘಟಿತಾಂ = ಉಂಟಾದ, ದೌರ್ಗತ್ಯ=ದುರ್ಗತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ, ದುರ್ವಿಷ=ಕೆಟ್ಟ ವಿಷವನ್ನು, ವಿನಾಶ=ನಾಶಪಡಿಸುವ, ಸುಧಾನದೀಂ = ಅಮೃತದ ನದಿಯಂತಿರುವ, ತ್ವಾಂ=ನಿನ್ನನ್ನು, ನಸ್ತಃ = ಸತ್ಪುರುಷರು, ಪ್ರಪದ್ಯ= ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಅಚಿರೇಣ=ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಾಪಾನ್ = ಆಧಿಭೌತಿಕ, ಆಧಿದೈವಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತಾಪಗಳನ್ನು, ಶಮಯಂತಿ = ಶಮನಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ ರಂಗನಾಥನು ನೀರುಂಡ ಮೇಘದಂತೆ ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು "ನೀಲತೋಯದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಾವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಖೇವ ಭಾಸ್ಪರಾ" ಎಂದು ಹೇಳುವಂತೆ ಮಿಂಚಿನ ಬಳ್ಳಿಯಂತಿದ್ದಾಳೆ ಅವನ ಕೃಪೆಯೆಂಬ ಮಳೆಯಿಂದಾದ ಅಮೃತ ರಸನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ನೀನಿದ್ದೀಯೇ, ಆದುದರಿಂದಲೇ, ಸತ್ಪುರುಷರು, ದುರ್ಗತಿಯಿಂದುಂಟಾದ ಕೆಟ್ಟ ವಿಷದಂತಿರುವ ಜನ್ಮ ಮರಣ ಚಕ್ರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಸಾರವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ, ಅಮೃತರಸ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 25

ಗೋದೇ ಗುಣೈರಪನಯನ್ ಪ್ರಣತಾಪರಾಧಾನ್ ಭ್ರೂಕ್ಷೇಪ ಏವ ತವ ಭೋಗರಸಾನುಕೂಲಃ | ಕರ್ಮಾನುಬನ್ಧಿ ಫಲದಾನರಶಸ್ಯ ಭರ್ತುಃ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದುರ್ವ್ಯಸನಮರ್ಮಭಿದಾ ನಿದಾನಮ್ ||25|| ಗೋದೇ = ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ಪ್ರಣತಾಪರಾಧಾನ್ = ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣುಹೋದ ಚೇತನರ ಅಪರಾಧವನ್ನು, ಗುಣೈಃ = (ನಿನ್ನ) ದಯಾ, ಕ್ಷಮಾ ವಾತ್ಸಲ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ, ಅಪನಯನ್ = ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ, ಭೋಗರಸಾನುಕೂಲಃ = ನಿನ್ನ ಪತಿಯು ಪ್ರೇಮ ಭೋಗರಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾದ, ತವ = ನಿನ್ನ, ಭ್ರೂಕ್ಷೇಪಃ ಏವ = ಹುಬ್ಬು ಕುಣಿಸುವಿಕೆ ಯಾದರೋ, ಕರ್ಮಾನುಬಂಧಿ = ಕರ್ಮಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಫಲದಾನರತಸ್ಯ = ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ನಿರತನಾದ, ಭರ್ತುಃ = ನಿನ್ನ ಪತಿಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿಂದ ದುರ್ವ್ಯಸನ = ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖದ, ಮರ್ಮಭಿದಾ = ಮರ್ಮಸ್ಥಾನವನ್ನೇ ಭೇಧಿಸುವ, ನಿದಾನಮ್ = ಆದಿ ಕಾರಣವಾದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ||25||     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ!, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣುಹೋದ ಚೇತನರ ಅಪವಾದವನ್ನು, ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮಾ, ದಯಾ, ವಾತ್ಸಲ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ, ನಿನ್ನ ಪತಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರೇಮಭೋಗದ ರಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾದ, ನಿನ್ನ ಹುಬ್ಬು ಕುಣಿಸುವಿಕೆಯಾದರೋ, ಕರ್ಮಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ನಿರತನಾದ ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖದ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನವನ್ನೇ ಭೇದಿಸುವ ಆದಿಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ಹುಬ್ಬುಕ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 23

ಅರ್ಚ್ಯಂ ಸಮರ್ಚ್ಯ ನಿಯಮೈರ್ನಿಗಮಪ್ರಸೂನೈಃ ನಾಥಂ ತ್ವಯಾ ಕಮಲಯಾ ಚ ಸಮೇಯಿವಾಂಸಮ್ | ಮಾತಶ್ಚಿರ ನಿರವಿಶನ್ನಿಜಮಾಧಿರಾಜ್ಯಂ ಮಾನ್ಯಾ ಮನುಪ್ರಭೃತಯೋಪಿ ಮಹೀಕ್ಷಿತಸ್ತೇ ||23|| ಮಾತಃ = ಎಲೈ! ತಾಯಿಯೇ!, ಮಾನ್ಯಾಃ = ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ಮನುಪ್ರಭೃತಯಃ = ಮನುವೇ ಮೊದಲಾದ, ತೇ = ಆ, ಮಹೀಕ್ಷಿತಃ ಅಪಿ = ಮಹಾರಾಜರೂ ಕೂಡ, ತ್ವಯಾ = ಭೂಮಿತಾಯಿಯಾದ ನಿನ್ನಿಂದಲೂ, ಚ = ಮತ್ತು, ಕಮಲಯಾ = ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದಲೂ, ಸಮೇಯಿವಾಂಸಂ = ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವ, ಅರ್ಚ್ಯಂ = ಪೂಜಿಸಲು ಅರ್ಹವಾದ, ನಾಥಂ = ನಿನ್ನ ಪತಿಯಯದ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ನಿಯಮೈಃ = ಶಮ, ದಮ, ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಿ, ನಿಗಮಪ್ರಸೂನೈಃ = ಆಗಾಮದಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ ಮತ್ತು (ವೇದದಲ್ಲಿನ) ಮಂತ್ರಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ, ಸಮರ್ಚ್ಯ = ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ನಿಜಂ = ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ, ಆಧಿರಾಜ್ಯಂ = ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು, ಚಿರಂ = ಬಹುಕಾಲ, ನಿರವಿಶನ್ = ಅನುಭವಿಸಿದರು, ಚ = ಮತ್ತು, ಚಿರಂ = ಶಾಶ್ವತವಾದ, ನಿಜಂ = (ಶರಣಾಗತರಾದ ತಮಗೇ ಮಿಸಲಾದ) ತಮ್ಮದೇ ಆದ. ಆಧಿರಾಜ್ಯಂ ವೈಕುಂಠ ಸಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ನಿವಿಶನ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಅನುಭವಿಸಿದರು.     ಎಲೈ! ತಾಯಿಯೇ! ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ಸೂರ್ಯ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮನುವೇ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾರಾಜರೂ, ಭೂದೇವಿಯಾದ ನಿನ್ನಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದಲೂ ಕೂಡಿ, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 22

ದೂರ್ವಾದಳಪ್ರತಿಮಯಾ ತವದೇವಿ ಕಾನ್ತ್ಯಾ ಗೋರೋಚನಾ ರುಚಿರಯಾ ಚ ರುಚೇಂದಿರಾಯಾಃ | ಅಸೀದನುಜ್ಝಿತ ಶಿಖಾವಳಕಂಠಶೋಭಂ ಮಾಂಗಲ್ಯದಂ ಪ್ರಣಮತಾಂ ಮಧುವೈರಿಗಾತ್ರಮ್ ||22|| ದೇವಿ = ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ತವ = ನಿನ್ನ, ದೂರ್ವಾದಳ ಪ್ರತಿಮಯಾ = ಗರಿಕೆಯ ಹುಲ್ಲಿನಂತಿರುವ ದೇಹದ, ಕಾಂತ್ಯಾ = ಕಾಂತಿಯಿಂದಲೂ, ಚ = ಮತ್ತು, ಇಂದಿರಾಯಾಃ = ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ, ಗೋರೋಚನಾರುಚಿರಯಾ = ಗೋರೋಚನದಂತೆ ದೇಹಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ, ರುಚಾ = ಕಾಂತಿಯಿಂದಲೂ, ಪ್ರಣಮತಾಂ = ತನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣುಹೋದವರಿಗೆ, ಮಾಂಗಲ್ಯದಂ = ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ, ಮಧುವೈರಿಗಾತ್ರಂ = ಮಧುಸೂದನನ ದೇಹವಾದರೋ, ಅನುಜ್ಝಿತ = ಎಂದೂ ಬಿಡದಿರುವ, ಶಿಖಾವಳ = ನವಿಲಿನ, ಕಂಠಶೋಭಂ = ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದುದಾಗಿ ಆಸೀತ್ = ಇದ್ದೀತು. ||22||     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ತನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣುಹೋದ ಚೇತನರಿಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ, ಮಧುಸೂದನನಾದರೋ ಸ್ವತಃ ನೀಲಮೇಘಶ್ಯಾಮನು, ಅವನೊಡನೆಯೇ ನಿರಂತರವಾಗಿರುವ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯಯದರೋ ಗೋರೋಚನದ ವರ್ಣದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನೀನಾದರೋ ಗರಿಕೆಯ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ನಿಮ್ಮ ಮೂವರ ಕಾಂತಿಯೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗೊಂಡು ಮಧುಸೂದನನ ದೇಹವಾದರೋ ನವಿಲಿನ ಕಂಠದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದೆ. ||22||

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 20

ಧನ್ಯೇ ಸಮಸ್ತಜಗತಾಂ ಪಿತುರುತ್ತಮಾಂಗೇ ತ್ವನ್ಮೌಳಿಮಾಲ್ಯ ಭರಸಂಭರಣೇನ ಭೂಯಃ | ಇಂದೀವರಸ್ರಜಮಿವಾದಧತಿ ತ್ವದೀಯಾ- ನ್ಯಾಕೇಕರಾಣಿ ಬಹುಮಾನವಿಲೋಕಿತಾನಿ ||20|| ಸಮಸ್ತ ಜಗತಾಂ = ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗೂ, ಪಿತುಃ = ತಂದೆಯಾದ ರಂಗನಾಥನು, ಧನ್ಯೇ = ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯು ಸಾರ್ಥಕವಾದ ಉತ್ತಮಾಂಗೇ=ತನ್ನ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ಮೌಳಿ ಮಾಲ್ಯಭರ = ನೀನು ಮಡಿದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲೆಗಳ ಭಾರವನ್ನು, ಸಂಭರಣೇನ = ಆದರದಿಂದ ಧರಿಸಿದುದರಿಂದ ಭೂಯಃ = ಮತ್ತೆ ತ್ವದೀಯಾನಿ = ನಿನ್ನ ಬಹುಮಾನ= ಆದರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಆಕೇಕರಾಣಿ = ಅರ್ಧತೆರೆದು ಅರ್ಧಮುಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ನೋಡುವ ವಿಲೋಚಿತಾನಿ = ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಇಂದೀವರಸ್ರಜಂ = ಮತ್ತೊಂದು ಕನ್ನೈದಿಲೆಯ ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಆದಧತಿ ಇವ = ಧರಿಸಿದವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.     ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತಿಗೂ ತಂದೆಯಾದ ರಂಗನಾಥನು, ಸಾರ್ಥಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ತನ್ನ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ, ನೀನು ಮುಡಿದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲಿಕೆಗಳ ಭಾರವನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಧರಿಸಿದುದನ್ನು ಕಂಡು, ನೀನಾದರೋ ನಿನ್ನ ಪ್ರೇಮಪೂರಿತವಾದ ಕಣ್ಣನ್ನು, ಕಡೆಗಣ್ಣಿನ ಕಡೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಕಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಬಿಂಬವನ್ನು ಅಡಿಯಿಂದ ಮುಡಿಯವರೆಗೂ ನೋಡಿದಾಗ ಕನ್ನೈದಿಲೆಯಂತಿರುವ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ಕಟಾಕ್ಷವು ಅವನ ಬಿಂಬದ ಸುತ್ತಲೂ ಬೀಳಲಾಗಿ ಅದು ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯನು ಮತ್ತೊಂದು ಕನ್ನೈದಿಲೆಯ ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 19

ತುಂಗೈರಕೃತ್ರಿಮಗಿರಃ ಸ್ವಯಮುತ್ತಮಾಂಗೈಃ ಯಂ ಸರ್ವಗಂಧ ಇತಿ ಸಾದರಮುದ್ವಹನ್ತಿ | ಆಮೋದಮನ್ಯಮಧಿಗಚ್ಛತಿ ಮಾಲಕಾಭಿಃ ಸೋಪಿ ತ್ವದೀಯ ಕುಟಿಲಾಳಕವಾಸಿಕಾಭಿಃ ||19|| (ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ) ಆಕೃತಿಮಗಿರಃ = ಕ್ರತ್ರಿಮವಲ್ಲದ ಅಪೌರುಷೇಯವಾದ ವೇದಗಳಾದರೋ, ಸ್ವಯಂ=ತಾವಾಗಿಯೇ, ತುಂಗೈಃ = ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಉತ್ತಮಾಂಗೈಃ = ('ವೇದಶಿರಸ್'-ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ) ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ, ಯಂ = ಯಾವ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು, ಸರ್ವಗಂಧಃ ಇತಿ = ಸರ್ವಗಂಧನೆಂದು, ಸಾದರಂ = ಅತ್ಯಾದರದಿಂದ, ಉದ್ವಹನ್ತಿ=ಉಚ್ಛಕಂಠದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆಯೋ, ಅಪಿ=ಅದೇ ಪರಮಾತ್ಮನಾದರೋ, ತ್ವದೀಯ=ನಿನ್ನ, ಕುಟಿಲ=ಗುಂಗುರುಗುಂಗುರಾದ, ಅಲಕ=ಮುಂಗುರುಳುಗಳೊಡನೆ, ವಾಸಿತಾಭಿಃ = ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಮಾಲಿಕಾಭಿಃ = ಮಾಲಿಕೆಗಳಿಂದ, ಅನ್ಯಂ= (ಅನುಪಮವಾದ) ಬೇರೊಂದು ರೀತಿಯ, ಆಮೋದಂ=ಪರಿಮಳವನ್ನು, ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ=ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ! ಅಪೌರುಷೇಯವಾದ ವೇದಗಳಾದರೋ ತಾವಾಗಿಯೇ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ತಮ್ಮ ಉಪನಿಷದ್ವಾಣಿಗಳಿಂದ, ಯಾವ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು 'ಸರ್ವಗಂಧಃ', 'ಸರ್ವವಿಧವಾದ ಪರಿಮಳವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವವನು' -ಎಂದು ಅತ್ಯಾದರದಿಂದ ಉಚ್ಛಕಂಠದಿಂದ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಅದೇ ಪರಮಾತ್ಮನು, ನಿನ್ನ ಗುಂಗುರುಗುಂಗುರಾದ ಮುಂಗುರುಳುಗಳೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಲಿಕೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಮವಾದ ಬೇರೊಂದು ರೀತಿಯ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ||19||

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 18

ಚೂಡಾಪದೇನ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ತವೋತ್ತರೀಯಂ ಮಾಲಾಮಪಿ ತ್ವದಳಕೈರಧಿವಾಸ್ಯ ದತ್ತಾಮ್ | ಪ್ರಾಯೇಣ ರಂಗಪತಿರೇಷ ಬಿಭರ್ತಿ ಗೋದೇ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಸಂಪದಭಿಷೇಕ ಮಹಾಧಿಕಾರಮ್ ||18|| ಗೋದೇ = ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ಏಷಃ ರಂಗಪತಿಃ = ಈ ರಂಗನಾಥನಾದರೋ, ತವ = ನಿನ್ನ, ಉತ್ತರೀಯಂ = ಮೇಲ್ವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ, ತ್ವದಳಕೈಃ =ನಿನ್ನ ಮುಂಗುರುಳುಗಳೊಡನೆ, ಅಧಿವಾಸ್ಯ = ಕೆಲಕಾಲವಿದ್ದು, ದತ್ತಾಂ = ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ, ಮಾಲಾಮಪಿ = ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನೂ, ಚೂಡಾಪದೇನ = ತನ್ನ ತಲೆಯಿಂದ, ಪರಿಗೃಹ್ಯ = ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪ್ರಾಯೇಣ = ಬಹುಶಃ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಸಂಪದಭಿಷೇಕ = ತನ್ನ ಸೌಭಾಗ್ಯವೆಂಬ ಐಶ್ವರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾಗಿರುವ, ಮಹಾಧಿಕಾರಂ = ಅತಿದೊಡ್ಡದಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು, ಭಿಭರ್ತಿ = ಹೊಂದಿದವನಾದನು ||18||     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ! ಈ ರಂಗನಾಥನಾದರೋ, ನಿನ್ನ ವಿವಾಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಲಿಕಾರೋಪಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಲಿಕೆ ಹಾಕುವಾಗ, (ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಆಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ) ಅವನ ತಲೆಯಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ನಿನ್ನ ಮೇಲ್ವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಸೀರೆಯ ಸೆರಗನ್ನೂ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಮುಂಗುರುಳುಗಳೊಡನೆ ಕೆಲಕಾಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪಡೆದ, ನಿನ್ನಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಲಿಕಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ತಲೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ (ಅಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಉತ್ತರೀಯವನ್ನು ಅಧಿಕಾರದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಪರಿವಟ್ಟವಾಗಿಯೂ, ಪುಷ್ಪಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಕಿದ ಮಾಲಿಕೆಯಂತೆಯೂ ಧರಿಸಿ) ಬಹುಶಃ ನಿನ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 17

ವಿಶ್ವಾಯಮಾನರಜಸಾ ಕಮಲೇನ ನಾಭೌ ವಕ್ಷಃಸ್ಥಲೇ ಚ ಕಮಲಾಸ್ತನ ಚಂದನೇನ | ಆಮೋದಿತೋಪಿ ನಿಗಮೈರ್ವಿಭುರಂಘ್ರಿಯುಗ್ಮೇ ಧತ್ತೇ ನತೇನ ಶಿರಸಾ ತವ ಮಾಳಿಮಾಲಾಮ್ ||17|| ವಿಭುಃ = ವಿಭುತ್ವವುಳ್ಳ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನು, ವಿಶ್ವಾಯಮಾನರಜಸಾ = ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ತನ್ನ ಪರಾಗಗಳಾಗಿವುಳ್ಳ, ಕಮಲೇನ = ಕಮಲದ ಹೂವಿನಿಂದ, ನಾಭೌ = ಹೊಕ್ಕಳು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ, ವಕ್ಷಃಸ್ಥಲೇ = ಎದೆಯಲ್ಲಿ, ಕಮಲಾಸ್ತನಚಂದನೇನ = ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸ್ತನಕಲಷಗಳ ಮೇಲಿನ ಶ್ರೀಗಂಧದಿಂದ, ಅಂಘ್ರಿಯುಗ್ಮೆ = ಪಾದಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ, ನಿಗಮೈಃ = ವೇದಗಳಿಂದಲೂ, ಆಮೋದಿತೋಪಿ = ಪರಿಮಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ತವ = ನಿನ್ನ, ಮೌಳಿಮಾಲಾಂ = ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಡಿದ ಮಾಲೆಯನ್ನು, ನತೇನ = ಬಗ್ಗಿದ, ಶಿರಸಾ = ತಲೆಯಿಂದ, ಧತ್ತೆ = ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ||17||     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ!, ವಿಭುವಾದ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನು, ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ತನ್ನ ಪರಾಗಗಳಾಗಿವುಳ್ಳ ಕಮಲದಿಂದ ತನ್ನ ನಾಭಿದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ, ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವಳ ಸ್ತನಕಲಷಗಳ ಮೇಲೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಶ್ರೀಗಂಧವು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ, ಎರಡು ಅಡಿದಾವರೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೇದಮಾತೆಯು ಬಂದು ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಪರಿಮಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧವಾದ ಮಾಲಿಕಾರೋಪಣ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಡಿದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಅವನ ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಾದರದಿಂದ ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 16

ತ್ವನ್ಮೌಳಿದಾಮನಿ ವಿಭೋಃ ಶಿರಸಾ ಗೃಹೀತೇ ಸ್ವಚ್ಛಂದಕಲ್ಪಿತ ಸಪೀತಿರಸಪ್ರಮೋದಾಃ | ಮಂಜಸ್ವನಾ ಮಧುಲಿಹೋ ವಿದಧುಃ ಸ್ವಯಂತೇ ಸ್ವಾಯಂವರಂ ಕಮಪಿ ಮಂಗಳತೂರ್ಯ ಘೋಷಮ್ ||16|| (ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ) ವಿಭೋಃ = ವಿಭುವಾದ ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ಶಿರಸಾ = ತಲೆಯಿಂದ, ಗೃಹೀತೇ = ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ತ್ವತ್ = ನಿನ್ನ, ಮೌಳಿದಮನಿ = ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ್ದ ಮಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಚ್ಛಂದಕಲ್ಪಿತ = ತನ್ನ ಇಷ್ಟಬಂದಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಪೀತಿರಸಪ್ರಮೋದಾಃ = ಮಧುಪಾನ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟಗೊಂಡಿರುವ, ಮಧುಲಿಹಃ = ದುಂಬಿಗಳಾದರೋ, ಮಂಜುಸ್ವನಾಃ = ಇಂಪಾಗಿ ಧ್ವನಿಗೈಯುತ್ತಾ, ತೇ = ನಿನ್ನ, ಸ್ವಾಯಂವರಂ = ಸ್ವಯಂವರ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಮಪಿ = ವರ್ಣಿಸಲಸದಳವಾದ ಆದ್ವಿತೀಯವಾದ, ಮಂಗಳತೂರ್ಯ ಘೋಷಮ್ = ಮಂಗಳವಾದ್ಯ ಘೋಷವನ್ನು, ಸ್ವಯಂ = ತಾವಾಗಿಯೇ, ವಿದಧುಃ = ಮಾಡಿದುವು. ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ವಿಭುವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು, ನೀನು ಮುಡಿದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಆಸೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಗೆ, ಅದನ್ನು ತಂದುಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಅಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಅಂತೆಯೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯು ಆ ಮಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ತರಲು, (ಭಾವಿ ಮಾವನಾಗುವ) ಅವರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಗೌರವದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ, ಅವರಿಂದ ಆ ಮಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಸಿಕೊಂಡನು. ಬಳಿಕ ನಿನ್ನನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಗೋದೆಯನ್ನು ಕರೆತರಲು ಅರಸನ ಮುಖಾಂತರ ಆಳ್ವಾರರಿಗೂ ಅಜ್ಞಾಪ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 15

ಆಮೋದವತ್ಯಪಿ ಸದಾ ಹೃದಯಂಗಮಾಪಿ ರಾಗಾನ್ವಿತಾಃಪಿ ಲಲಿತಾಃಪಿ ಗುಣೋತ್ತರಾಃಪಿ | ಮೌಳಿಸ್ರಜಾ ತವ ಮುಕುಂದಕಿರೀಟಭಾಜಾ ಗೋದೇ ಭವತ್ಯಧರಿತಾ ಖಲು ವೈಜಯಂತೀ ||15|| ಗೋದೇ = ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ!, ಸದಾ = ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಆವೋದವತ್ಯಪಿ = ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ, ಹೃದಯಂಗಮಾಃಪಿ = ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಣಿಸುವಂತಿದ್ದರೂ, ರಾಗಾಃನ್ವಿತಾಃಪಿ = ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ (ಕೆಂಪುವರ್ಣದಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ) ಲಲಿತಾಃಪಿ = ಕೋಮಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಗುಣೋತ್ತರಾಃಪಿ = ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಧವಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೇಲ್ಮೈ ಯುಳ್ಳದುದಾಗಿದ್ದರೂ, ವೈಜಯಂತಿ = ಭಗವಂತನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ 'ವೈಜಯಂತಿ' ಮಾತೆಯಾದರೋ, ಮುಕುಂದ ಕಿರೀಟಭಾಜಾ = ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವ, ತವ = ನಿನ್ನ, ಮೌಳಿಸ್ರಜಾ = ಮುಡಿದಲ್ಲಿ ಮುಡಿದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲಿಕೆಯಿಂದ, ಆಧಾರಿತಾ = ತಿರಸ್ಕೃತವಾದುದಾಗಿ, ಭವತಿಖಲು = ಇರುವುದಲ್ಲವೇ     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಕೂಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಣಿಸುವಂತಿದ್ದರೂ, ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗದಿಂದ ಕೂಡಿ (ಕೆಂಪುವರ್ಣದಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿ) ಕೋಮಲವಾಗಿದ್ದು, ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಧವಾದ ಗುಣಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ ಮೇಲ್ಮೈಯುಳ್ಳದುದಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಭಗವಂತನಿಂದ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 'ವೈಜಯಂತಿ' ಮಾ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 14

ತ್ವದ್ಭುಕ್ತ ಮಾಲ್ಯಸುರಭೀಕೃತಚಾರುಮೌಳೇಃ ಹಿತ್ವಾ ಭುಜಾಂತರಗತಾಮಪಿ ವೈಜಯಂತೀಮ್ | ಪತ್ಯುಸ್ತವೇಶ್ವರಿ ಮಿಥಃ ಪ್ರತಿಘಾತಲೋಲಾಃ ಬರ್ಹಾತಪತ್ರರುಚಿಮಾರಚಯಂತಿ ಭೃಂಗಾಃ ||14|| ಈಶ್ವರಿ = ಚೇತನಾಚೇತನ ವರ್ಗಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸ್ವಾಮಿನಿಯಾದ ಗೋದಾ ದೇವಿಯೇ!, ತ್ವದ್ಭುಕ್ತಮಾಲ್ಯ = ನೀನು ಮುಡಿದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲಿಕೆಗಳಿಂದ, ಸುರಭೀಕೃತ = ಪರಿಮಳಗೊಂಡು, ಚಾರು = ಸುಂದರವಾದ, ಮೌಳೇಃ = ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ತವ = ನಿನ್ನ, ಪತ್ಯುಃ = ಪತಿಯ, ಭುಜಾಂತರಗತಾಂ = ಎರಡು ಭುಜಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿರುವ, ವೈಜಯಂತೀ ಅಪಿ = 'ವೈಜಯಂತಿ' ಎಂಬ ವನಮಾಲೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ, ಹಿತ್ವಾ = ತ್ಯಾಗಮಾಡಿ, ಭೃಂಗಾಃ = ದುಂಬಿಗಳಾದರೋ (ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ತಲೆಯಮೇಲೆ) ಮಿಥಃ = ಪರಸ್ಪರ, ಪ್ರತಿಘಾತಲೋಲಾಃ = ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಗಲುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ, ಬರ್ಹಾ = ನವಿಲುಗರಿಯ, ಆತಪತ್ರಂ = ಕೊಡೆಯ ರೂಪವನ್ನು, ಅರಚಯಂತಿ = ಉಂಟುಮಡುತ್ತಿವೆ.     ಚೇತನಾಚೇತನ ವರ್ಗಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸ್ವಾಮಿನಿಯಾದ ಎಲೈ! ಗೋದಾ ದೇವಿಯೇ! ನೀನು ಮುಡಿದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಡಿದಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಪರಿಮಳಗೊಂಡು ಸುಂದರವಾದ ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿರುವ, 'ಸರ್ವಗಂಧಃ' ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯನಾದ ಸರ್ವೇಶ್ವರನ ಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ನಿರಂತರವಾದ ಪರಿಮಳಭರಿತವಾದ, 'ವೈಜಯಂತೀ' ಎಂಬ ವನಮಾಲೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ದುಂಬ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 13

ತ್ವದ್ಭುಕ್ತ ಮಾಲ್ಯಸುರಭೀಕೃತಚರುಮೌಳೇಃ ಹಿತ್ವಾ ಭುಜಾಂತರಗತಾಮಪಿ ವೈಜಯಂತೀಮ್ | ಪತ್ಯುಸ್ತವೇಶ್ವರಿ ಮಿಥಃ ಪ್ರತಿಘಾತಲೋಲಾಃ ಬರ್ಹಾತಪತ್ರರುಚಿಮಾರಚಯಂತಿ ಭೃಂಗಾಃ ||14|| ಈಶ್ವರಿ = ಚೇತನಾಚೇತನ ವರ್ಗಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸ್ವಾಮಿನಿಯಾದ ಗೋದಾ ದೇವಿಯೇ!, ತ್ವದ್ಭುಕ್ತಮಾಲ್ಯ = ನೀನು ಮುಡಿದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲಿಕೆಗಳಿಂದ, ಸುರಭೀಕೃತ = ಪರಿಮಳಗೊಂಡು, ಚಾರು = ಸುಂದರವಾದ, ಮೌಳೇಃ = ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ತವ = ನಿನ್ನ, ಪಶ್ಯುಃ = ಪತಿಯ, ಭುಜಾಂತರಗತಾಂ = ಎರಡು ಭುಜಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿರುವ, ವೈಜಯಂತೀ ಅಪಿ = 'ವೈಜಯಂತಿ' - ಎಂಬ ವನಮಾಲೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ, ಹಿತ್ವಾ = ತ್ಯಾಗಮಾಡಿ, ಭೃಂಗಾಃ = ದುಂಬಿಗಳಾದರೋ (ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ತಲೆಯಮೇಲೆ), ಮಿಥಃ = ಪರಸ್ಪರ, ಪ್ರತಿಘಾತಲೋಲಾಃ = ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಗಲುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ, ಬರ್ಹಾ = ನವಿಲುಗರಿಯ, ಆತಪತ್ರಂ = ಕೊಡೆಯ ರೂಪವನ್ನು, ಅರಚಯಂತಿ = ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆ.     ಚೇತನಾಚೇತನ ವರ್ಗಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸ್ವಾಮಿನಿಯಾದ ಎಲೈ! ಗೋದಾ ದೇವಿಯೇ!, ನೀನು ಮುಡಿದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಡಿದಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಪರಿಮಳಗೊಂಡು ಸುಂದರವಾದ ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿರುವ, 'ಸರ್ವಗಂಧಃ'- ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯನಾದ ಸರ್ವೇಶ್ವರನ ಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ನಿರಂತರವಾದ ಪರಿಮಳಭರಿತವಾದ, 'ವೈಜಯಂತೀ' - ಎಂಬ ವನಮಾಲೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 12

ಪ್ರಾಯೇಣ ದೇವಿ ಭವತೀವ್ಯಪದೇಶಯೋಗಾತ್ ಗೋದಾವರೀ ಜಗದಿದಂ ಪಯಸಾ ಪುನೀತೇ | ಯಸ್ಯಾಂ ಸಮೇತ್ಯ ಸಮಯೇಷು ಚಿರಂ ನಿವಾಸಾತ್ ಭಾಗೀರಥೀ ಪ್ರಭೃತಯೋಪಿ ಭವಂತಿ ಪುಣ್ಯಾಂಃ ||12|| ದೇವಿ! = ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ!, ಭವತೀ = ನಿನ್ನ ವೈಪದೇಶ. ಯೋಗಾತ್ = 'ಗೋದಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಂಬಂದದಿಂದ, ಗೋದಾವರೀ = ಗೋದಾವರೀ ನದಿಯಾದರೋ, ಇದಂ ಜಗತ್ = ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು, ಪ್ರಾಯೇಣ = ಬಹುಶಃ, ಪಯಸಾ = ತನ್ನ ತೀರ್ಥದಿಂದ, ಪುನೀತೇ = ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಯಸ್ಯಾಂ = ಯಾವ ಗೋದಾವರೀ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಯೇಷು = ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೇತ್ಯ = ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಚಿರಂ = ಚಿರಕಾಲ, ನಿವಾಸಾತ್ = ವಾಸಮಾಡಿದ ದೆಸೆಯಿಂದ, ಭಾಗೀರಥೀ ಪ್ರಭೃತಯಃ ಅಪಿ = ಗಂಗೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ನದಿಗಳೂ, ಪುಣ್ಯಾಃ = ಪುಣ್ಯನದಿಗಳಾಗಿ, ಭವಂತಿ = ಆಗಿವೆ.     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ! ನಿನ್ನ 'ಗೋದಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯೋಗದಿಂದಲೇ, ಗೋದಾವರೀ ನದಿಯೂ, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಬಹುಶಃ ತನ್ನ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಯಾವ ಈ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಚಿರಕಾಲ ವಾಸಮಾಡಿದುದರಿಂದಲೇ, ವಿಷ್ಣುಪಾದೋದ್ಭವೆಯಾದ ಗಂಗೆಯೇ ಮೊದಲಾದ ನದಿಗಳೂ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳಾಗಿವೆ. [ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಪಾವನತ್ವಕ್ಕೂ ಗೋದೆಯೇ ಕಾರಣ - ಎಂದು ಆಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣೀಸಿದ್ದಾರೆ.]

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 11

ದಿಕ್‌ದಕ್ಷಿಣಾಪಿ ಪರಿಪಕ್ತ್ತಿಮ ಪುಣ್ಯಲಭ್ಯಾತ್ ಸರ್ವೋತ್ತರಾಭವತಿ ದೇವಿ ತವಾವತಾರಾತ್ | ಯತ್ರೈವ ರಂಗಪತಿನಾ ಬಹುಮಾನಪೂರ್ವಂ ನಿದ್ರಾಳುನಾಪಿ ನಿಯತಃ ನಿಹಿತಾಃ ಕಟಾಕ್ಷಾಃ ||11|| ದೇವಿ! = ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ದಕ್ಷಿಣಾದಿಕ್ ಅಪಿ = (ಯಾವ ಸುಭಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದ) ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಾದರೋ, ಪರಿಪಕ್ತ್ರಿಮ = ಪಕ್ವವಾದ, ಪುಣ್ಯಲಭ್ಯಾತ್ = ಪುಣ್ಯಫಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದುದರಿಂದ ತವ = ನಿನ್ನ, ಅವತಾರಾತ್ = ಅವತಾರವು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಾದುದರಿಂದ, ಸರ್ವೋತ್ತರಾ = ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲ್ಮೈಯುಳ್ಳದುದಾಗಿ (ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗಿಂತಲೂ ಮಹತ್ವ ಉಳ್ಳದುದಾಗಿ), ಭವತಿ = ಆಗಿದೆ, ಯತ್ರೈವ = ಯಾವ ನಿನ್ನ ಅವತಾರವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಾದರೋ, ನಿದ್ರಾಳುನಾ = ಉಭಯ ವಿಭೂತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ನಿದ್ರಿಸುವವನಂತಿರುವ, ರಂಗಪತಿನಾ ಅಪಿ = ಶ್ರೀರಂಗನಾಥನಿಂದಲೂ, ಬಹುಮಾನಪೂರ್ವಂ = ಅತ್ಯಾದರದಿಂದ, ನಿಹಿತಾಃ = ಬೀರುವ, ಕಟಾಕ್ಷಾಃ = ವೀಕ್ಷಣೆಯಾದರೋ, ನಿಯತಃ = ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, "ಪ್ರಾಚೀನಮುದೀಚೀನಂಮೇಧ್ಯಂ ಪ್ರತೀಚೀನಂದಕ್ಷಿಣಾಮೇಧ್ಯಂ" ಎಂದು ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲೇ ಅಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿ, ಶುಭಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅನರ್ಹವಾದ ದಕ್ಷಿಣದಿಕ್ಕದರೋ ತನ್ನ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಪುಣ್ಯಫಲದಿಂದ, ನೀನು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುವಂತಾದುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 10

ತಾತಸ್ತುತೇ ಮಧುಭಿದಃ ಸ್ತುತಿಲೇಶವಸ್ಯಾತ್ ಕರ್ಣಾಮೃತೈಃ ಸ್ತುತಿಶತೈರನವಾಪ್ತಪೂರ್ವಮ್ | ತ್ವನ್ಮೌಳಿಗಂಧಸುಭಗಾಮುಪಹೃತ್ಯಮಾಲಾಂ ಲೇಭೇಮಹತ್ತರಪದಾನುಗುಣಂ ಪ್ರಸಾದಮ್ ||10|| (ಎಲೈ ಗೋದಾದೇವಿಯೇ) ತೇ = ನಿನ್ನ, ತಾತ = ತಂದೆಯಾದ ವಿಷ್ಣು ಚಿತ್ತರಾದರೋ, ಸ್ತುತಿಲೇಶವಶ್ಯಾತ್ = ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ವಶನಾಗುವ, ಮಧುಭಿದಃ = ಮಧುಸೂದನನಿಂದ, ಕರ್ಣಾಮೃತೈಃ = (ಅವನ) ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಅಮೃತಪ್ರಾಯವಾದ, ಸ್ತುತಿಶತೈಃ = ನೂರಾರು ಸ್ತೋತ್ರರೂಪವಾದ ಪದ್ಯಮಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವಿಕೆಯಿಂದಲೂ, ಪೂರ್ವಂ = ಮೊದಲು, ಅನವಾಪ್ತ = ಹೊಂದದಿದ್ದ, ಮಹತ್ತರಪದಾನುಗುಣಂ = ಪೆರಿಯಾಳ್ವಾರೆಂಬ ಅತಿ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುಗುಣವಾದ, ಪ್ರಸಾದಂ = ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು, ತ್ವನ್ಮೌಳಿ = ನಿನ್ನ ಮುಡಿಯ, ಗಂಧ=ಪರಿಮಳದಿಂದ, ಸುಭಗಾಂ = ಸುಂದರವಾದ, ಮಾಲಾಂ = (ನೀನು ಮುಡಿದು ಕೊಟ್ಟ) ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು, ಉಪಹೃತ್ಯ = ರಂಗನಾಥನಿಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟು, ಲೇಭೇ = ಪಡೆದರು.     ಎಲೈ! ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ವಿಷ್ಣುಚಿತ್ತರಾದರೋ, ಅತ್ಯಲ್ಪವಾದ ಸ್ತುತಿಗಳಿಗೆ ವಶನಾಗುವ ಆ ಮಧುಸೂದನನಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಅವನ ಕಿವಿಗಿಂಪಾಗಿ ಅಮೃತಪ್ರಾಯವಾದ ನೂರಾರು ಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಯೂ ಹಿಂದೆ (ಯಾವ ಒಬ್ಬ ಆಳ್ವಾರರೂ) ಪಡೆಯದಿದ್ದ 'ಪೆರಿಯಾಳ್ವಾರ್' ಎಂಬ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುಗುಣವಾದ, ಅವನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು, ನಿನ್ನ ಮ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 9

ಮಾತಃ ಸಮುತ್ಥಿತಮತೀಮಧಿವಿಷ್ಣುಚಿತ್ತಂ ವಿಶ್ವೋಪಜೀವ್ಯಮಮೃತಂ ವಚಸಾ ದುಹಾನಾಮ್ | ತಾಪಚ್ಛಿದಂ ಹಿಮರುಚೇರಿವ ಮೂರ್ತಿತಮನ್ಯಾಂ ಸನ್ತಃ ಪಯೋಧಿದುಹಿತುಃ ಸಹಜಾಂ ವಿದುಸ್ತ್ವಾಮ್ ||9|| ಮಾತಃ = ಎಲೈ! ತಾಯಿಯೇ! ಅಧಿವಿಷ್ಣುಚಿತ್ತಂ = ವಿಷ್ಣುಚಿತ್ತರನ್ನಾಶ್ರಯಿಸಿ (ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ), ಸಮುತ್ಥಿತವತೀಂ = ಅವತರಿಸಿ ತೋರಿಕೊಂಡ, ವಿಶ್ವೋಪಜೀವ್ಯಂ = ಯಾವ ಭೇದಭಾವವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಚೇತನರೂ ಉಜ್ಜೀವಿಸಲು (ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ 'ಶರಣಾಗತಿ' ಎಂಬ), ಅಮೃತಂ = ಜನ್ಮಪುರಣರಾಹತ್ಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಅಮೃತಪ್ರಾಯವಾದ ಉಪಾಯಾನುಷ್ಠಾನಕ್ರಮವನ್ನು, ವಚಸಾ = ಮಾತಿನಿಂದ (ನಿನ್ನ ಶ್ರೀ ಸೂಕ್ತಿಗಳಿಂದ), ದುಹಾನಾಮ್ = ಕರೆದ (ಪ್ರಕಾಶಪಡಿಸಿದ), ತಾಪಚ್ಛಿದಂ = ತಾಪವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ, ಹಿಮರುಚೇಃ = ಶೀತಕಾರಣನಾದ ಚಂದ್ರನ, ಅನ್ಯಾಂ = ಬೇರೊಂದು, ಮೂರ್ತಿಮಿವ = ಮೂರ್ತಿಯಂತಿರುವ, ತ್ವಾಂ = ನಿನ್ನನ್ನು, ಸನ್ತಃ = ಸತ್ಪುರುಷರು, ಪಯೋಧಿದುಹತುಃ = ಸಮುದ್ರರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ, ಸಹಜಾಂ = ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದವಳೆಂದು, ವಿದುಃ = ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.     ವಿಷ್ಣುಚಿತ್ತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ ಗೋದಾದೇವಿಯಾದರೋ, ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಚೇತನರೂ ಉಜ್ಜೀವಿಸಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ, ಅತಿ ಸುಲಭವಾಗಿಯೂ ಸುಕರವಾಗಿಯೂ ಇರುವ 'ಶರಣಾಗತಿ' - ಎಂಬ ಉಪಾಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ರಮವನ್ನು ತ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 8

ಭೋಕ್ತುಂ ತವ ಪ್ರಿಯತಮಂ ಭವತೀವ ಗೋದೇ ಭಕ್ತಿಂ ನಿಜಾಂ ಪ್ರಣಯ ಭಾವನಯಾ ಗೃಣಂತಃ | ಉಚ್ಚಾವಚೈಃ ವಿರಹಸಂಗಮಚೈರುದಂತೈಃ ಶೃಂಗಾರಯಂತಿ ಹೃದಯಂ ಗುವಸ್ತ್ವದೀಯಾಃ ||8|| ಗೋದೇ = ಎಲೈ ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ತವ = ನಿನ್ನ, ಪ್ರಿಯತಮಂ = ಆಪ್ತಪ್ರಿಯನಾದ ಶ್ರಿಯಃಪತಿಯನ್ನು ಭವತೀ ಇವ = ನಿನ್ನಂತೆಯೇ ಭೋಕ್ತುಂ = ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂದು ಗುರವಃ = ಆಳ್ವಾರಾಚಾರ್ಯರುಗಳು, ನಿಜಾಂ = ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಂ = ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಣಯಭಾವನಯಾ = ಪ್ರೇಮ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಗೃಣಂತಃ = ತೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಿ ಹೃದಯಂ = ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತ್ವದೀಯಾಃ = ನಿನ್ನ ಉಚ್ಚಾ ವಚೈಃ = ಉನ್ನತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿರಹಸಂಗಮಜೈಃ = ಪ್ರಿಯನ ವಿರಹದಿಂದುತ್ಪನ್ನವಾದ ಉದಂತೈಃ = ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಶೃಂಗಾರಯಂತಿ = ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ (ಪ್ರಿಯಪ್ರೇಯಸಿಯರ ಪ್ರೇಮಭಾವನೆಯಿಂದುದಯಿಸುವ ಶೃಂಗಾರರಸಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ).     'ಪೂ ಸಂಜ್ಞೇ ತು ಪುರೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಶಯನಾತ್ ಪುರುಷೋ ಹರೀಃ' - 'ಪೂ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಷ್ಟಿ ಶರೀರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂದರೆ, ಎಲ್ಲ ಚೇತನಾ ಚೇತನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆಯೋ ಅವನು 'ಪುರುಷ', ಮತ್ತು 'ಸಃ ಯತ್ ಪೂವಃ ಆಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಸ್ಮಾತ್, ಸರ್ವಾನ್ ಪಾಪ್ಮನಃ ಔಷತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಪುರುಷಃ' ಎಂಬ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಚೇತನಾಚೇತನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಇ...

ಗೋದಾಸ್ತುತಿಃ (ಸಂಗ್ರಹ) - 7

ವಲ್ಮೀಕತಃ ಶ್ರವಣತೋ ವಸುಧಾತ್ಮನಸ್ತೇ ಜಾತೋ ಬಭೂವ ಸ ಮುನಿಃ ಕವಿಸಾರ್ವಭೌಮಃ | ಗೋದೇ ಕಿಮದ್ಬುತಮಿದಂ ಯದಮಿ ಸ್ವದನ್ತೇ ವಕ್ತ್ರಾರವಿಂದ ಮಕರಂದನಿಭಾಃ ಪ್ರಬಂಧಾಃ ||7|| ಗೋದೇ = ಎಲೈ ಗೋದಾದೇವಿಯೇ, ವಸುಧಾತ್ಮನಃ = ಭೂಮಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ, ತೇ = ನಿನ್ನ, ಶ್ರವಣತಃ = ಕಿವಿಯಾದ, ವಲ್ಮೀಕತಃ = ಹುತ್ತದಿಂದ, ಜಾತಃ = ಹುಟ್ಟಿದ, ಸಃ ಮುನಿಃ = ಆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಕವಿಸಾರ್ವಭೌಮಃ = ಕವಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಟರಾಗಿ (ಆದಿಕವಿಯೆಂಬ ಬಿರುದಾಂಕಿತರಾಗಿ) ಬಭೂವ = ಅದರು (ಈ ರೀತಿಯಿರಲು, ಇನ್ನು) ಯಾತ್ = ಯಾವ ನಿನ್ನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಅಮಿ ಪ್ರಬಂಧಾಃ = ದಿವ್ಯಸೂಕ್ತಿಗಳು, ವಕ್ತ್ರಾರವಿಂದ ಮಕರಂದ ನಿಭಾಃ = ಮುಖಕಮಲದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಮದುವಿನಂತೆ, ಸ್ವದನ್ತೇ = ಭೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದಂ = ಎಂಬ ಈ ವಿಷಯವು, ಅದ್ಭುತಂ ಕಿಮ್ = ಆಶ್ಚರ್ಯವಾದುದೇನು? (ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ).     ಭೂದೇವಿಯ ಅವತಾರವೇ ಗೋದಾದೇವಿ. ಭೂದೇವಿಯು ಭೂಮಿಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾಳೆ. ಈ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ಹುಟ್ಟಿದ 'ವಲ್ಮೀಕ' ಅಥವಾ ಹುತ್ತವು, ಆಕೆಯ ಕಿವಿಯಂತಿದ್ದಿತು. ಆದುದರಿಂದ ಆ ಭೂದೇವಿಯ ಕಿವಿಯಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮುನಿಯೇ, ಲೋಕದಲ್ಲೆಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಟವಾದ ಕವಿಯಾಗಿ 'ಕವಿಸಾರ್ವಭೌಮ', 'ಆದಿಕವಿ' ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿರುವಲ್ಲಿ, ಇನ್ನು ಆಕೆಯ ಮುಖಾರವಿಂದದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಆಕೆಯ ಶ್ರೀ ಸೂಕ್ತಿಗಳಾ...